Τρίτη, 22 Σεπτεμβρίου 2009

Ελένη













Αρχές του καλοκαιριού μου τηλεφώνησε ο Σάββας.
- Ο Τσάγκας ξανανεβάζει την Ελένη.
- Λοιπόν;
- Δεν μου είπε τίποτα, αλλά στις φωτογραφίες των εφημερίδων είδα τα κοστούμια μου. Του τηλεφώνησα και μου είπε ότι τα κοστούμια του ανήκουν, εγώ όμως, όπως ξέρεις, δεν του είχα πουλήσει τα πνευματικά δικαιώματα, η συμφωνία ήταν για τη συγκεκριμένη παράσταση.
- Τι θα κάνεις;
- Δεν ξέρω, θα το ψάξω!

Ο Σάββας το έψαξε μάλλον και η παράσταση ξανανέβηκε. Αυτή τη φορά στα κοστούμια, δίπλα στ’ όνομα του Πασχαλίδη μπήκε και της Δέσποινας Βολίδη. Μετά από καυγά φαίνεται, γιατί στο βιντεάκι που είναι αναρτημένο στο Youtube δεν αναφέρεται ενδυματολόγος. Το μόνο κοστούμι που δεν υπήρχε είναι το έξωμο της Ελένης, που θυμίζει βραδινή τουαλέτα Νicos & Takis. Καμία σχέση με το βελούδινο μακρυμάνικο του Σάββα που έδενε απόλυτα με τα υπόλοιπα, αλλά μάλλον έπεφτε ζεστό για καλοκαίρι...

Από το βίντεο αυτό αποδεικνύεται και η λαθροχειρία στη σκηνοθεσία. Τα πρώτα 37΄΄ είναι από την Πάροδο, με ελαφρώς κακοποιημένη τη θαυμάσια ιδέα της γέννησης της Ελένης από το Αυγό της Λήδας. Και μόνο το κομμάτι αυτό είναι απόδειξη ότι ο Τσάγκας κράτησε τη σκηνοθεσία του Μιχόπουλου, την παλιά παράσταση όπου το όνομα του Τσάγκα είχε μπει μετά από δική του πίεση μια κι ήταν ο παραγωγός, δηλαδή ο θεατρώνης.

Η παράσταση του 2000, παρ’ ότι προοριζόταν για τα σχολεία (παιζόταν τα πρωινά), περιλάμβανε πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία και θα μπορούσε να σταθεί δίπλα στις καλύτερες του είδους, όντας μια εξαιρετική ερμηνεία του κειμένου, με πολλές αναγνώσεις που υπερέβαιναν το σχολικό προορισμό. Το φετινό ρημέικ εκτός των άλλων, δείχνει πως στήνεται μια «αρπαχτή», χωρίς καλλιτεχνικές προθέσεις, χωρίς ήθος, χωρίς σεβασμό στους συνεργάτες και τελικά χωρίς σεβασμό στον θεατή.

13 σχόλια:

BOSKO είπε...

α,μάλιστα...
είδες για να μην γνωρίζεις πράγματα καμιά φορά;
σκέφτομαι ότι με έχει απορροφήσει τόσο πολύ το σινεμά, λόγω δουλειάς ίσως, που δεν έχω παρακολουθήσει όπως θα' πρεπε τα θεατρικά δρώμενα.
χρήσιμη πολύ η ανάρτηση σου!

Σ.Π.Ρ. είπε...

Άσχημα πράγματα...
και τελικά χαμένος είναι και ο Ευριπίδης.

jb είπε...

Μπόσκο, βλέπεις, το θέατρο είναι από τη φύση του πολύ πιο πολύπλοκο ως παραγωγή από άλλους καλλιτεχνικούς χώρους κι έτσι γίνεται πολύ πιο εύκολο να δραστηριοποιούνται οι επιτήδειοι. Εξ άλλου, αν στο κοστούμι, στο σκηνικό, στη μουσική είναι εύκολη η αναγνώριση της αντιγραφής, στη σκηνοθεσία είναι τρέχα-γύρευε...

jb είπε...

Σ.Π.Ρ., ο Ευριπίδης δεν χάνει ποτέ. Τα κείμενα αυτά είναι τόσο μεγάλα και πανανθρώπινα που δεν τα αγγίζει πια τίποτα. Εκείνοι που πραγματικά χάνουν και τελικά γελοιοποιούνται είναι όσοι τα χρησιμοποιούν ασελγώς.

Σ.Π.Ρ. είπε...

Νομίζω ότι χάνει...
Αν προσπαθήσει κανείς να μπει στο ρόλο κάποιου που έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με τον Ευριπίδη, το αντιλαμβάνεται αμέσως. Μένει με την κακή εντύπωση και, αν λάβουμε υπόψη μας ότι αυτή μπορεί να είναι η πρώτη και η τελευταία φορά που βλέπει αρχαίο θέατρο, η κατάσταση επιδεινώνεται.
Εξάλλου, πόσοι άπειροι, ''καινούριοι'', θα αναγνωρίσουν τη δύναμη του κειμένου πίσω από μία απαράδεκτη παράσταση;
Λίγοι...
Νομίζω ότι την πρώτη φορά οι εικόνες εντυπώνονται πιο εύκολα και με μία διάρκεια.
Μπορεί να κάνω και λάθος, βέβαια...
Και μακάρι, γιατί είναι κρίμα.

ΥΓ. Έχεις λεκτική επαλήθευση στα σχόλια, σε περίπτωση που δεν το γνωρίζεις. <---έχω καταντήσει γραφικός με αυτή την κατάσταση χαχα

jb είπε...

Σ.Π.Ρ. έχεις δίκιο έτσι όπως το θέτεις, κι αυτό είναι που κάνει την ευθύνη των καλλιτεχνών ακόμη μεγαλύτερη όταν αγνοούν τον πάντοτε διδακτικό ρόλο της Τέχνης και ειδικά του Θεάτρου. Για τον λόγο αυτό, είμαι πολύ επιφυλακτικός με τις ακραίες σκηνοθετικές απόψεις που πολλές φορές διαστρεβλώνουν τις έννοιες των κειμένων. Πολλοί σκηνοθέτες ανεβάζουν ένα έργο για να πουν τα δικά τους ενώ θα μπορούσαν να γράψουν ένα καινούριο. Ένα τέτοιο κείμενο που έχει δεινοπαθήσει είναι οι "Βάκχες".

Σ' ευχαριστώ για την επισήμανση περί λεκτικής επαλήθευσης. Νομίζω πως το διόρθωσα.

flamencologio είπε...

Μάνι μάνι το ότι επελέγη (προ δεκαετίας και...) η ΕΛΕΝΗ για διδασκαλία του Ευριπίδη στη Γ Γυμνασίου, ήδη αυτό είναι εξωφρενικό. Τόσο γιατί είναι έργο απίστευτης δυσκολίας(κινείται μεταξύ τραγωδίας και σατυρικού δράματος),όσο και γιατί αυτή η επιλογή αποκλείει τις δυο Ιφιγένειες από το γνωστικό πεδίο των παιδιών. Η διαίσθησή μου μού λέει πως ο ίδιος βαθμός ημιμάθειας και προχειρότητας που διακρίνει το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο διακρίνει και τους θιάσους αυτούς, που επιπλέον απευθύνονται και στα σχολεία! Μού φαίνεται πια σαν οργανωμένο έγκλημα!

jb είπε...

Flamencologio, στραβός στραβόν οδήγαγε, κι οι δυο σε λάκκο πέσαν. Αλλά να πέφτανε μόνο οι δυο τους καλά θά 'τανε. Τα παιδιά τι φταίνε;

Σ.Π.Ρ. είπε...

χαχα ωχ...κάτι μου λέει ότι αναφέρεσαι στις πρόσφατες Βάκχες του Τάρλοου. Αν ναι, πρέπει να πω ότι ακόμα και τόσο καιρό μετά δεν είμαι σίγουρος αν μου άρεσαν ή όχι...
Σίγουρα, πάντως, με έκαναν να σκεφτώ και αυτό είναι, αν μη τι άλλο, καλό.

jb είπε...

Σ.Π.Ρ. δεν αναφερόμουν ειδικά σ' αυτές αλλά σ' όλες τις "Βάκχες" που ανέβηκαν (έως και flamenco εκδοχή) την τελευταία εικοσαετία.
Παρεμπιπτόντως, ο flamencologio είναι ειδικός επί του θέματος, όχι λόγω flamenco αλλά επειδή το διδακτορικό του ήταν σχετικό με τον Διόνυσο και τις Βάκχες, αν θυμάμαι καλά.

Πάντως, αν σ' ενδιαφέρει το θέμα Βάκχες και Διονυσιακή Λατρεία, σου συνιστώ τα βιβλία του Παναγή Λεκατσά που κατά την άποψή μου είναι Ευαγγέλια, κυρίως δε το "Διόνυσος", που ήταν και έργο ζωής.
Γι' αυτή τη συγκλονιστική μορφή, τον Λεκατσά, πρέπει κάποια στιγμή να κάνω μία ανάρτηση.

flamencologio είπε...

Ο Λεκατσάς ήταν βασική βιβλιογραφία για τη διατριβή μου που τόσο ευγενώς μνημόνευσες. 'Ομως- κι' αυτό χρήζει αναρτήσεως- δεν έγινε δεκτός από τους εποπτεύοντες της διατριβής, κι ο λόγος ήταν πως στα βιβλία του (Ερμηνεία μιας μορφής της ορφικοδιονυσιακής θρησκείας και Διόνυσος) δεν χρησιμοποιεί παραπομπές βιβλιογραφικές ως είθισται, κατά συνέπειαν θεωρείται πως δεν τεκμηριώνει τις απόψεις του. Προσωπικώς αυτό δεν με πτόησε και τον θεωρώ μεγάλο δάσκαλο. Άλλωστε έπασχε, όπως κι εγώ, από το σύνδρομο συνεχούς απόρριψης από το ακαδημαϊκό κατεστημένο, κι αυτό συνιστά λόγο σοβαρό για να τον εκλάβει κανείς ως σπουδαίο διανοητή!

jb είπε...

Flamencologio, μου κάνει εντύπωση αυτό διότι τουλάχιστον στον «Διόνυσο» που κρατώ στα χέρια μου (Εταιρεία Σπουδών Σχ. Μωραϊτη, Γ΄ Έκδοση, 1989), η παρατιθέμενη (και πυκνοτυπωμένη) βιβλιογραφία ξεκινά από τη σελίδα 253, τελειώνει στην 268 και απ’ ό,τι μπορώ να καταλάβω ως μη ειδικός, είναι η καλύτερη για την εποχή της. Αν εννοούσαν ότι δεν παρατίθεται λεπτομερειακά ανά σελίδα, έχω να πω ότι ίσα-ίσα αυτό είναι που κάνει το βιβλίο ευανάγνωστο από ένα πλατύτερο κοινό μια και είναι προφανές ότι δεν γράφτηκε με αυστηρά ακαδημαϊκό προορισμό. Εξ άλλου, μην ξεχνάμε ότι ο Λεκατσάς πέθανε το 1970, σχεδιάζοντας την έκδοση, άρα δεν ξέρουμε τι ακριβώς ήθελε να κάνει.
Για το ακαδημαϊκό κατεστημένο καλά τα λες, φαίνεται ότι (και) ο Λεκατσάς δεν ήταν καλός στις δημόσιες σχέσεις. Το κόστος το ξέρεις από πρώτο χέρι...

flamencologio είπε...

Άν το ξέρω λέει...να σκεφτείς ότι ξεκίνησα μεταδιδακτορική διατριβή στην Κομοτηνή υπό την εποπτεία καθηγητού του Harvard (ξέχασα να στο πω αυτό...), και δεν δικαιούμαι εκπαιδευτικής αδείας, το φαντάζεσαι; Και όλες οι κατίνες παίρνουν εκπαιδευτική άδεια για ψύλλου πήδημα, για διατριβές του τύπου "Το θέατρο στην εκπαίδευση", "Η μουσική στη δευτεροβάθμια", "Σχολική τάξη και επίδοση ¨" και τέτοιες γενικότητες!