Κυριακή, 21 Μαρτίου 2010

Δένδρα σε κίνδυνο

Τα ΔΕΝΔΡΑ ΣΕ ΚΙΝΔΥΝΟ είναι μια σειρά από περίπου είκοσι σχέδια σε χαρτί, διαφορετικών διαστάσεων και μικτής τεχνικής (κάρβουνο, μολύβι και ξηρό παστέλ) του αγαπημένου φίλου ΧΡΗΣΤΟΥ ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΗ. Πρόκειται για ανησυχητικές εικόνες νεκρών, άρρωστων ή πληγωμένων δένδρων, δένδρων που είναι ανυπεράσπιστα μπροστά στην καταστροφική μανία του ανθρώπου.



Ο ΧΡΗΣΤΟΣ ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΗΣ γεννήθηκε το 1956. Από το 1976 ζει και εργάζεται στο Βέλγιο. Σπούδασε Ζωγραφική και Χαρακτική στη Βασιλική Ακαδημία Καλών Τεχνών της Πόλεως των Βρυξελλών (1976-1985). Σαν ιδρυτικό μέλος της καλλιτεχνικής ομάδας ΣΥΝ (Αθήνα 1979-1985)συμμετείχε σε πολλές εκθέσεις στην Ελλάδα, το Βέλγιο, τη Γαλλία και τη Γερμανία. Είναι επίσης ιδρυτικό μέλος της ομάδας ΝΕΟΝ (Βρυξέλλες 1980-1988). Μεταξύ 1981 και 2008 έχει κάνει επτά προσωπικές εκθέσεις (στις Βρυξέλλες και στην Αθήνα) και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές εκθέσεις. Από το 1985 είναι καθηγητής Ζωγραφικής στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Watermael-Boitsfort.



ΜΕ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΑΠΛΩΜΕΝΑ, ΤΗ ΓΗ ΤΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΙΑΣ *

Το πλημμυρισμένο δάσος του Δνείπερου στις ταινίες του Αντρέι Ταρκόφσκι: στο τοπίο πριν από τη μάχη, ο μικρός Ιβάν ψάχνει τα ίχνη· στη νωπή γη, ένα στρώμα από νεκρά φύλλα. Τα φυλλώματα του μακρινού Βορρά: κάτω απ’ τις καρυδιές, η ακροβάτισσα Ελβίρα Μάντιγκαν και ο λιποτάκτης του σουηδικού στρατού Σίξτεν Σπάρρε εκτελούν μια συνθήκη διπλής αυτοκτονίας. Την επομένη, δίπλα στα δυο νεκρά σώματα και πάνω στις άγριες ορχιδέες, βρέθηκε ένα καλάθι του πικνίκ: ένα κομμάτι τυρί, ένα καρβέλι ψωμί, ένα μπουκάλι νερωμένο κρασί.



Στο μυθικό δάσος του Μακμπέθ, τα δέντρα κινούνται όπως οι στρατιώτες στις γραμμές του εχθρού· ο θρόνος ματώνει, ο βασιλιάς πεθαίνει. Όταν η νύχτα πέφτει στους αγγλικούς κήπους, σκέφτομαι τον Μακμπέθ, τα καταραμένα σκοτάδια της δολοφονίας του Ντάνκαν: οι αγγλικοί κήποι, σκηνικά εγκλημάτων που δεν εξιστόρησα ακόμα. Δεν εξιστόρησα ούτε το χρονικό εκείνου του έρωτα και της τρομερής απώλειας που ακολούθησε: κάτω απ’ τα δέντρα που ήταν χίλιες φορές δέντρα, αποκοιμιόμουν για να ονειρευτώ τους δρόμους των μεθυσμένων φοινικιών, τις ωκεάνιες χώρες όπου έκρωζαν οι γλάροι. Όταν ξημέρωνε, η ζωή ήταν ωραία και εύκολη: οι σκιές χάνονταν, τ’ αστέρια έσβηναν· η πάχνη έσταζε στις λαίμαργες ρίζες.



Όταν ήμουν παιδί, παρατηρούσαμε τις εποχές σ’ ένα δέντρο στη γωνιά του δρόμου: μια λεύκα ή μια ιτιά, ή ίσως ένας πλάτανος της πόλης ή μια γέρικη ακακία· δεν είμαι σίγουρη, οι αναμνήσεις συγχέονται, οι γνώσεις μου στη βοτανική είναι περιορισμένες. Ο μικρός μου αδερφός κι εγώ: μοιάζαμε με τη Φράνσι και τον Νήλι Νόλαν από το Ένα δέντρο μεγαλώνει στο Μπρούκλυν, που ζούσαν στη φτωχοσυνοικία του Γουίλιαμσμπεργκ στις αρχές του εικοστού αιώνα· χρειάζονταν θάρρος και θέληση όπως εκείνο το δέντρο που μεγαλώνει κι ανθίζει στο άγονο χώμα και στα λιθόστρωτα· εκείνο το δέντρο που επιζεί σ’ όλες τις συμφορές: στην ξηρασία, στις αρρώστιες, στις χιονοθύελλες, στους τυφώνες…



Το δέντρο του Μπρούκλυν έβγαζε ρίζες στις πίσω αυλές των σπιτιών και στις χαραμάδες του τσιμέντου. H Φράνσι και ο Νήλι έπρεπε να επιζήσουν σαν το δέντρο: κι εμείς έπρεπε να επιζήσουμε· σε πείσμα όλων και κόντρα σε όλα. Ο επαναλαμβανόμενος εφιάλτης: ξυπνάω χωρίς να ξυπνήσω, βρίσκομαι κρεμασμένη στη βελανιδιά του πεζοδρομίου, απαγχονισμένη· ένα σχοινί γύρω από τον λαιμό, τα πόδια μου αιωρούνται στο κενό.



Τα Σαββατόβραδα περιπλανιόμουν στην πόλη, με τα δάχτυλα μέσα στο κεφάλι, τα μάτια πεινασμένα, το κεφάλι γεμάτο παραμύθια: ο Ρομπέν των Δασών, οι ιππότες της Στρογγυλής Τραπέζης, μαγεία και μυστικά κάτω απ’ τα δέντρα· αλλόκοτα δέντρα, δηλητηριώδη μανιτάρια, κοιμισμένες πριγκίπισσες, νύμφες των κορμών και νεράιδες κρυμμένες στις κουφάλες, θεοί της βλάστησης και των φύλλων. Οι λύκοι καταβρόχθιζαν τα κοριτσάκια μαζί με τις γιαγιάδες τους. Είχα ένα αίσθημα ανησυχίας, μια γλυκιά θλίψη: η μοναξιά δεν είχε βάρος, διψούσα για το άγνωστο, για το βαθύ του μυστήριο.



Κύλησε ο καιρός. Από το παράθυρό μου στην 11η Λεωφόρο, στο Μανχάταν, στη γειτονιά της Κουζίνας της Κόλασης, η νύχτα πέφτει στο ποτάμι: γύρω από έναν κορμό δέντρου –ένα σφεντάμι; μια οξιά;– είναι τυλιγμένη μια κίτρινη κορδέλα. Tie a Yellow Ribbon Round the Old Oak Tree. Ένα ραντεβού, ένα σημάδι. Όλα τα δέντρα –τα σφεντάμια, οι οξιές– είναι ίσα μπροστά στο τσεκούρι και το πριόνι.



Αργότερα, περιπλανιόμουν στον κόσμο μ’ ένα παλιό αυτοκίνητο: μια φορά είδα το πευκοδάσος του Γουαϊόμινγκ να καίγεται, άκουσα τον στείρο κεραυνό των πυρακτωμένων κλαδιών, τον συριγμό της ρητίνης, το τρέμουλο των πουλιών που φτερούγιζαν ανάμεσα στις φλόγες, στα ερείπια. Μιαν άλλη φορά, το φθινόπωρο ήταν κόκκινο και πορτοκαλί σαν πίνακας του Βλαμένκ.



Έφτασε ο χειμώνας, λευκός, γυμνός και διάφανος: κατρακύλησε πάνω στη βλάστηση· οι σκελετοί των δέντρων υψώνονταν στον ορίζοντα σαν τα φαντάσματα. Τα δέντρα αποκοιμήθηκαν σ’ ένα παγωμένο μαξιλάρι μέσα στο γκρίζο φως.



Πέρασαν κάμποσες εβδομάδες· ύστερα, το φως άλλαξε, άλλαξε το σχήμα του αέρα: το ξύπνημα, ο κύκλος της ζωής, η επανάληψη· μια νιφάδα χιονιού ζυγιζόταν στα κλαδιά προτού λειώσει, προτού γίνει σταγόνα. Στον δρόμο για τη δύση, είδα τα χρυσά τουλιπόδεντρα, τα χωράφια όπου τα δέντρα έμοιαζαν με ανοιχτές ομπρέλες.
Για μια στιγμή που κράτησε λίγο ήμουν τόσο ευτυχισμένη που ο κόσμος ξεχείλιζε από μικρά θαύματα, δέντρα αρωματικά, νερά αστραφτερά, παραδείσια πουλιά σ’ όλα τα χρώματα: διέσχιζα τoν χερσότοπο των δέντρων του Ιησού του Ναυή, μονάχη ανάμεσα στους παράξενους βράχους από πολύχρωμο γρανίτη, ανάμεσα στην έρημο και τα ποτάμια. Όταν ο ήλιος έδυε, γλιστρώντας πίσω από τα φαλακρά βουνά, οι οζώδεις κορμοί τεντώνονταν προς τον ουράνιο θόλο· τα δέντρα έμοιαζαν με τον Ιησού του Ναυή που έδειχνε με τα χέρια απλωμένα τη Γη της Επαγγελίας.






* Το θαυμάσιο κείμενο της ΣΩΤΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ γράφτηκε ειδικά για τον κατάλογο της έκθεσης LES ARBRES EN PERIL του Χρήστου Βουγιουκλή, που γίνεται στην Gallerie XXL Art των Βρυξελλών και θα διαρκέσει μέχρι την 1η Απριλίου.

Σάββατο, 6 Μαρτίου 2010

Γυναίκα σημαίνει ΑγαπΩ

Ένα κείμενο της αγαπητής φίλης Περσεφόνης Τσιμάκη, εκπαιδευτικού, υπεύθυνης του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καρπενησίου.
Με την ίδια αγάπη που γράφει, ταξιδεύει και τα σχολεία μας στο μεγαλειώδες Ευρυτανικό Περιβάλλον. Με την ίδια πίστη που μιλάει σε μικρούς και μεγάλους για το ph των ποταμών μιλάει και για το χορό των νεράιδων στο δάσος.
Όποιος δεν περπάτησε στα δασωμένα βουνά της Ευρυτανίας, στα ποτάμια και στις πηγές της, δεν έχει δει το τελευταίο οχυρό της Ελληνικής Φύσης. Όποιος τό 'κανε χωρίς τη Φώνη, το είδε μισό...



Στο μεταίχμιο του τέλους του 20ου και στις αρχές του 21ου αιώνα, όλη η ζωή μας –οικονομική, πολιτική, κοινωνική, προσωπική- φαίνεται να μετεωρίζεται μέσα σε χάος, αταξία, απουσία νοήματος, αποκομμένη από το παρελθόν και δίχως σύνδεση με το μέλλον. Ό,τι γνωρίζαμε μέχρι τώρα, τα σταθερά σημεία στα οποία ακουμπούσαμε, τα δεδομένα σύμφωνα με οποία σχεδιάζαμε το μέλλον το δικό μας, των παιδιών μας, της οικογένειάς μας ανατρέπονται πολύ γρήγορα, χωρίς να μπαίνουν όμως νέα στη θέση τους.

Η λέξη κρίση ακούγεται σε κάθε τι, που καλούμαστε να διαχειριστούμε, να προγραμματίσουμε. Κρίση στην οικονομία (ανακατανομή του πλούτου, πτώχευση του κράτους και των πολλών, πλουτισμό των ολίγων χωρίς όρους και καταρράκωση των κεκτημένων των εργαζομένων), στην κοινωνία ( σπάσιμο παραδοσιακών μορφών κοινωνικής οργάνωσης, αλλαγή των θεσμών-οικογένεια, κλονισμός, αδυναμία οικοδόμησης σχέσεων ), στην πολιτική (αδυναμία εξεύρεσης αποτελεσματικών λύσεων των προβλημάτων, κρίση εμπιστοσύνης στα πολιτικά πρόσωπα, στους πολιτικούς θεσμούς, κρίση ιδεολογιών, πολιτικών οραμάτων ), στο περιβάλλον ( κλιματική αλλαγή, ακραία καιρικά φαινόμενα, ρύπανση νερού, αέρα, γης, υπερκατανάλωση, σκουπίδια, καταλήστευση των φυσικών μας πόρων, κερδοσκοπία των μεγάλων εταιρειών και καταπάτηση του συντάγματος, καταλήστευση του εθνικού μας πλούτου στο όνομα του περιβάλλοντος και για χάρη του κέρδους), ακόμα ακόμα κρίση και στη θρησκεία(κρίση αξιοπιστίας, οικονομικά σκάνδαλα).
Επιτυχημένος άνθρωπος είναι αυτός που έχει χρήμα, μεγάλο σπίτι, αυτοκίνητο μεγάλου κυβισμού, ακριβά ρούχα, όμορφη γυναίκα, παιδιά σε ιδιωτικό σχολείο, είναι επώνυμος αναγνωρίσιμος από το κοινό. Το χρήμα, η κλοπή, η απάτη, η λαμογιά, οι γνωριμίες με «υψηλά πρόσωπα» είναι τα κλειδιά για την επιτυχία, το βόλεμα.
Ο πνευματικός άνθρωπος, ο καλλιεργημένος, αυτός που έχει συναισθήματα, ο καλλιτέχνης, θεωρείται αδύναμος, παράξενος, γραφικός.

Ο νους, το πνεύμα, η ψυχή δεν κατοικούν στην τρομακτική πραγματικότητά μας.

Η ζωή η ίδια φαίνεται να βρίσκεται σε κρίση: απαξίωση των ηθικών αρχών που προσδιορίζουν το αξιακό υπόβαθρο των πράξεών μας, των σχέσεών μας, των επιλογών μας (όλα και από όλους επιτρέπονται), συναισθηματική ανεπάρκεια και ψυχική καταρράκωση (συναισθηματικές αναπηρίες, μοναξιά, κατάθλιψη, ψυχικές ασθένειες).

Όλα βρίσκονται σε μια ελεύθερη πτώση, ώστε η εποχή μας, να φαντάζει μια εποχή μηδενιστική, και ο 21ος ένας σκοτεινός αιώνας, ένας νέος μεσαίωνας.

Η λέξη τιμή μετατρέπει τα πάντα σε προϊόντα, προς αγορά και πώληση: έχει τιμή η ίδια η ζωή, η αγάπη, η εργασία, τα συναισθήματα, η φιλία, η φύση, το περιβάλλον, ο έρωτας, ο πολιτισμός, η υγεία, η τέχνη, η παιδεία, ο άνθρωπος. Ακριβό και επώδυνο το τίμημα που πληρώνουμε: χάωση,, φθορά, παρακμή, απαισιοδοξία, αποξένωση, κατάθλιψη, πρόβλημα.

Γιατί;

«Ζούμε σε μια εποχή μηδενιστική. Μια εποχή ορφανή από αξίες.
Το καλό και το κακό, το αληθές και το ψευδές, το δίκαιο και το άδικο έχουν ρευστοποιηθεί. Μετέωροι και δίχως πυξίδα μοιάζουμε να έχουμε χαθεί σε ένα μη χαρτογραφημένο δάσος, σε έναν κόσμο αποκομμένο από το παρελθόν και δίχως σύνδεση με το μέλλον»
επικαλούμαι τα λόγια του Μισέλ Ονφρέ, ενός από τους σημαντικότερους εν ζωή Γάλλους φιλοσόφους και στοχαστές.

Γιατί;

Αντικαταστάθηκε ο όρος αξία από τον όρο τιμή σε όλα τα επίπεδα της ζωής μας.



Αυτό που θα αποδειχθεί λυτρωτικό είναι, να ανακαλύψουμε ξανά, να ξαναπροβάλουμε τις κλασσικές μας αξίες. Αυτή είναι η πρόκληση της εποχής μας, η πρόκληση του 21ου αιώνα και η Γυναίκα καλείται να παίξει τον ιδιαίτερο και διακριτό της ρόλο, ώστε να αντιστραφεί το κλίμα, να βγούμε όλοι/ες, η κοινωνία από τα αδιέξοδά της. Σήμερα οι γυναίκες αποτελούν την πλειοψηφία, έχουν τον δικό τους κοινωνικό ρόλο: είναι εργαζόμενες, μητέρες, σύντροφοι, επαγγελματίες, αγρότισσες, εργάτριες, υπάλληλοι, πολιτικοί. Μορφώνονται, μετακινούνται κατακτούν ηγετικές θέσεις στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα. Μπορούν να συνδυάζουν εργασία και παιδιά, κοινωνική δραστηριότητα και οικογένεια.

Η γυναίκα είναι προικισμένη με Θεία Δώρα που προσδιορίζουν την ιδιαίτερη ταυτότητά της και τη φύση της, την διαφορετικότητά της δηλαδή: είναι προικισμένη με τη «Δύναμη της ωριμότητας».

Τη «Δύναμη της Ωραιότητας» θα τολμούσα να πω ( ωραίο = ώριμο στην ώρα του σύμφωνα με την ελληνική κλασσική έννοια). Είναι προικισμένη να προσφέρει συνέχεια και σταθερά στο χώρο και στο χρόνο:

Ασφάλεια

Τρυφερότητα

Αναγνώριση

Προστασία

Φροντίδα

Αγάπη

Ανιδιοτέλεια

Ενδιαφέρον

Υπευθυνότητα


στα αγαπημένα της πρόσωπα, στα παιδιά, στο σύντροφο, στον/στην συνεργάτη, στο/στην συνάδελφο, στον/στην φίλη. Στο σπίτι, στην εργασία, στον κοινωνικό χώρο, στην πολιτική, στο περιβάλλον.

Ζώντας στο μεταίχμιο του 20ου προς τον 21ο αιώνα, όλοι/ες μας ανατραφήκαμε, δημιουργήσαμε οικογένειες, αγωνιστήκαμε με οράματα, ιδανικά, ιδέες για καλύτερη ζωή και τώρα, εδώ, στον κυκεώνα της νέας εποχής έχουμε να διαδραματίσουμε ένα ρόλο καθοριστικό.
Καλούμαστε να επιλέξουμε όχι το «ή» αλλά το «και».
Ερώτηση: Εργασία ή οικογένεια;
Απάντηση: Εργασία και οικογένεια.
Ερώτηση: Σπίτι ή κοινωνία;
Απάντηση: Σπίτι και κοινωνία

Μια δεξαμενή ταλέντων, φαντασίας, δημιουργικότητας, αντοχής υπάρχει σε κάθε μια από μας. Γιατί κάθε γυναίκα μπορεί να φτιάξει τη σύνθεση, την ισόρροπη συνύπαρξη με τον άντρα. Η Γυναίκα μπορεί να εξισορροπήσει τα ακραία στοιχεία με φροντίδα, ενδιαφέρον, χωρίς ανταγωνισμούς, με αγάπη, με προσφορά, να ισορροπήσει η ίδια και να κάνει ισόρροπο το περιβάλλον της.

Οφείλουμε να ανακαλύψουμε, να πιστέψουμε, να ξαναπροβάλλουμε τις κλασσικές αξίες μας, τα θεία δώρα της ταυτότητάς μας.
Και, ναι, μπορούμε να αναδείξουμε τα ταλέντα μας, τις δυνατότητές μας, από το μαγαζί πωλήσεων (ως πωλήτριες) μέχρι την καρέκλα ηγετικής θέσης (ως ηγετικά στελέχη).
Μπορούμε να επιτύχουμε την αρμονία, την ισορροπία, αντιλαμβανόμενες την διαφορετικότητά μας όχι ως σημείο συγκρούσεων και απομόνωσης, αλλά αποδοχής της «Δύναμης της Ωραιότητάς μας».
Χωρίς πολωτικές συγκρίσεις, χωρίς εξοντωτικές συγκρούσεις, χωρίς στείρα υιοθέτηση αντρικών προτύπων.
Μπορούμε να τα καταφέρουμε να εμπνευστούμε και να εμπνεύσουμε με την Δύναμη της Ωραιότητας τα παιδιά μας, το σύντροφό μας, τους φίλους, τις φίλες μας, τους/τις συναδέλφους μας, την κοινωνία ολόκληρη.

Τι σημαίνει γυναίκα; Τι μας ενδιαφέρει; Τι θέλουμε να επιτύχουμε;

Να ανακαλύψουμε μέσα στην γυναικεία μας φύση, μια καινούργια γυναίκα.
Ίσως αυτό να είναι η γυναικεία απάντηση στις προκλήσεις του 21ου αιώνα.

Το θηλυκό στοιχείο είναι η μήτρα, η φωλιά, η εστία.

Η Γυναίκα είναι μαλακή, δεκτική, μεγαλόκαρδη.

Η Γυναίκα ενώνει, συντηρεί, προστατεύει, δημιουργεί.


Ωστόσο αυτό που μπορεί να αποκαταστήσει την ανισορροπία είναι η ΕΝΩΣΗ, η ΣΥΝΘΕΣΗ του αρσενικού στοιχείου με το θηλυκό μέσα από την καθαρτήρια διαδικασία της ΑΓΑΠΗΣ.

Αξίζει να δούμε ηθικά τη ζωή μας.

Ας εναρμονιστούμε με τον Κόσμο ώστε να αποκαταστήσουμε την ισορροπία.


«Κοφτερή λεπίδα φωτός, εσύ
Λεπτεπίλεπτη παρουσία στα όνειρά μου
Ήχος μακρινός, χάνεται στην ομίχλη…
Και εσύ, η τελευταία λέξη της ιστορίας…»

(Αφιερωμένο στη γυναίκα,
Νεφέλη Χαδούλη, μαθήτρια, 16 χρονών, Μουσικό Σχολείο Αλίμου)


Είναι η λέξη Γυναίκα που σημαίνει ΑγαπΩ, με το πρώτο και το τελευταίο γράμμα της αλφαβήτου.

*Τις ζωγραφιές τις έφτιαξε το Μελιννάκι.

Πέμπτη, 28 Ιανουαρίου 2010

Δημήτρης Χαρισιάδης - Ισραήλ

Ο Leon Uris, είναι ο αμερικανοεβραίος συγγραφέας (“Topaz”, “Exodus”), που το 1960 έφτιαξε μαζί με τον Χαρισιάδη το “Exodus Revisited”.



Λέω «έφτιαξε» και όχι «έγραψε» γιατί στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα φωτογραφικό άλμπουμ όπου ο ρόλος του Uris περιορίζεται στις λεζάντες και στα σχόλια των εικόνων.



Το βιβλίο κυκλοφόρησε το 1960 μετά από ένα οδοιπορικό των δύο συνεργατών στο νεότευκτο τότε κράτος του Ισραήλ, με σκοπό να καταγραφεί η ιστορία, η σύγχρονη πραγματικότητα αλλά και το όραμα ενός λαού για το μέλλον. Το ενδιαφέρον αυτού του βιβλίου -που δεν έχει πάψει να κυκλοφορεί- είναι πως μπορεί κανείς να δει μέσα από τις σελίδες του πως εξελίχθηκαν μετά από μισόν αιώνα όλα αυτά που περιγράφει εν τη γενέσει τους.



Παρουσιάζω την πρώτη έκδοση, με την ιδιόχειρο χαιρετισμό του Uris και την αφιέρωση του Χαρισιάδη στον θείο Νιόνιο και τη θεία Πόπη (βλ. ανάρτηση 23-1-10)
Κράτησα τις πρωτότυπες λεζάντες, στα Αγγλικά, γιατί έχουν ένα πολύ ιδιαίτερο κλίμα που δεν ήθελα να το χαλάσω. Από τις φωτογραφίες πάλι, πολλές είναι που θυμίζουν ρεπορτάζ επικαιρότητας, έτσι προσπάθησα να επιλέξω αυτές που θεώρησα καλύτερες. Όπως και νά ‘ναι, το βιβλίο έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον, ιστορικό, πολιτικό, και όχι μόνο.



Israel is a land of contrasts


Beatitudes, on the Sea of Galilee...The Sermon on the Mount.
A universal message for all men of all times.



"Deep river...my home is over Jordan."


From Judaism and Christianity a third great religion
was born. Islam! The submission to God's will.
"There is no God, but God."



At the Church of the Annunciation in Nazareth the Greek Orthodox
ritual is conducted in Arabic.



The Emperor of Ethiopia calls himself "The Lion of Judah,"
and the Abyssinian Church has its way too. The conclusion
is the same: "The Lord is our God, The Lord is one."



The new generation, which had been denied the right either to own
or farm land in many of the countries of its dispersion, had to be
rededicated to the soil after a two-thousand-year lapse.



A few decades ago most Jews did not know how to milk a cow.


It takes a stern but kindly cop to hold back the crowds.


In Jerusalem there are sects of pious fanatics who live in the past.


They live with a strict adherence to the letter of the Torah...
the shaved heads of the married women...the ritual bath...
the minute interpretations of the "law."



Strangers are treated with suspicion.


Israel is her Bedouins. No people hold greater mystery and fascination
than those who wander the desert. They seem still plagued by an ancient
curse of Abraham who cast Hagar and Ishmael to the cruel mercy of the
wasted expands.



Yet, through it all, they maintain a strange and wonderful dignity
and a belief in their freedom.



Suddenly the evening falls...


...and they vanish into the desert.


...picturesque people...big...and little...


...and many kinds of people in many kinds of places.


Many of the old generation are unable to adapt to a modern society
and the world passes them by.



The Arabs of Israel begin to find their way into the twentieth century.

Σ' αυτή τη μικρή ανθολογία από το πολυσέλιδο βιβλίο του Uris και του Χαρισιάδη, με ενδιέφερε να συμπεριλάβω, όπως είναι φανερό, κυρίως πορτραίτα ανθρώπων και όχι τους αρχαιολογικούς χώρους ή τα επιτεύγματα των συγχρόνων.

Ακολουθούν δυο κείμενα, ένα του Uris κι ένα του Χαρισιάδη και μια φωτογραφία του ...φωτογράφου καθώς ...φωτογραφίζει.
























Αποσπάσματα από ένα κείμενο του Leon Uris για τον Χαρισιάδη:

«Ο Ντίμης ήταν ένας ευγενικός Ζορμπάς. Πολίτης του κόσμου, σοφός, με χιούμορ. Είχε μια τρομερή όρεξη για το καλό φαγητό, αγαπούσε τη γυναίκα του και απολάμβανε τη συζήτηση, είτε μέσω της αλληλογραφίας που διατηρούσαμε, είτε άμεσα, όταν καθόμασταν ο ένας απέναντι στον άλλον στην ταβέρνα.
Αν κάποιος έπρεπε να διαλέξει ένα και μοναδικό χαρακτηριστικό από την προσωπικότητα του Ντίμη, αυτό ήταν η ελληνικότητά του. Όλη η υφήλιος αλλά και κάθε άνθρωπος κρίνονταν και αξιολογούνταν σε σύγκριση με την Ελλάδα.
Ήταν ο «Ντίμης ο Έλληνας»...



«... Τα θέματά του συχνά παρουσιάζουν αυτή την ταλαιπωρημένη σοφία που βαραίνει τους φύλακες μιας αρχαίας δόξας, καθώς διερωτώνται πώς αξιοποίησε η ανθρωπότητα τα σπουδαία ελληνικά χαρίσματα.
Αιώνες βασάνων προβάλλονται στη δουλειά του ως πορτραίτο ενός αθάνατου, δυνατού λαού στο προσκήνιο, με φόντο μιαν αιθέρια ομορφιά. Και όμως, είναι ένας λαός που ακόμη ξέρει πώς να ξεσπάει από χαρά. Για μένα είχε το ταλέντο ενός θεού.»

«Το χρώμα τον ενοχλούσε. Δεν ένιωθε άνετα μ’ αυτό, γιατί η καθαρή ομορφιά της Ελλάδας είναι ασπρόμαυρη ... και ήταν αρκετά υπομονετικός ώστε να την καταγράψει.»




«Τον γνώρισα πριν από τέσσερις δεκαετίες. Μια κινηματογραφική εταιρεία ετοιμαζόταν να γυρίσει σε ταινία τη νουβέλα μου «Οι Άγριοι Λόφοι». Χρειαζόμασταν ένα ειδικό για να μας προτείνει ελληνικές τοποθεσίες και προσλάβαμε τον Χαρισιάδη γι’ αυτή τη δουλειά. Δεν βγήκε τίποτα αξιόλογο ούτεαπό τη νουβέλα μου ούτε από την ταινία. Το σπουδαιότερο όμως σ’ αυτή την ιστορία ήταν ότι γνώρισα τον Ντίμη και, μέσω εκείνου, την ελλάδα. Γίναμε αμέσως φίλοι και διατηρήσαμε αυτή τη σχέση σε όλη μας τη ζωή.




Συναντηθήκαμε πολλές φορές στην Ελλάδα, αλλά μόνο δυο φορές στο εξωτερικό. Ταξιδέψαμε μαζί στο Ισραήλ για αρκετές εβδομάδες, την περίοδο που εργαζόμουν πάνω στη νουβέλα μου “Mila 18”.
Καθώς δεν έπρεπε να χαραμιστεί ένα ταλέντο σαν το δικό του, αποφασίσαμε να φτιάξουμε ένα μικρό φωτογραφικό βιβλίο σ’ αυτό το ταξίδι μας, το “Exodus Revisited”.
Το Ισραήλ αποδείχτηκε εύκολη υπόθεση για τον Ντίμη, γιατί το χρώμα του τοπίου και η αρχιτεκτονική του έμοιαζαν πολύ με την Ελλάδα. Θεωρούσε τον εβραϊκό λαό όμοιο με το δικό του λαό, ως πατέρες βαθιών μηνυμάτων προς μία νεοεμφανιζόμενη ανθρωπότητα...»

« ... Έχω συνεργαστεί με πολλούς εξαιρετικούς φωτογράφους κατά καιρούς. Οι περισσότεροι από αυτούς τραβούσαν ντουζίνες φιλμ σε κάθε δουλειά τους. Θυμάμαι τον Ντίμη –με τον μπερέ να του καλύπτει το κεφάλι- σκυμμένο με τον δικό του μοναδικό τρόπο πάνω από την Hasselblad μηχανή του, στις ακτές της Νεκρής Θάλασσας. Στεκόταν τελείως ακίνητος για μισή ώρα περίπου, μέχρι ο ήλιος, η έρημος και η θάλασσα να ενωθούν σ’ αυτό το απειροελάχιστο κλάσμα του δευτερολέπτου που θεωρούσε τέλειο. Τράβηξε μία και μοναδική πόζα, κούνησε το κεφάλι του και μού ‘κλεισε το μάτι. Τι υπομονή, πόση τελειότητα και τι αυτοπεποίθηση!...»

(Από το βιβλίο του Δημήτρη Τζίμα "Δ. Α. ΧΑΡΙΣΙΑΔΗΣ", έκδ. του περ. ΦΩΤΟγράφος, 1995)

Κυριακή, 24 Ιανουαρίου 2010

Δημήτρης Χαρισιάδης - Ελλάδα

Ο Δημήτρης Χαρισιάδης γεννήθηκε στην Καβάλα το 1911. Ήταν γιος μεγαλοαστικής οικογένειας που από το 1920 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Ο Ντίμης -όπως τον έλεγαν οι φίλοι του- φοίτησε στη Λεόντειο Σχολή κι ύστερα έφυγε για να σπουδάσει χημεία στη Λωζάννη. Από το 1933 μέχρι την κήρυξη του πολέμου σχεδόν, δούλεψε σαν χημικός στο εργοστάσιο πλαστικών του πατέρα του.



Με τη φωτογραφία ξεκίνησε ερασιτεχνικά σε ηλικία 16 ετών και σύντομα κέρδισε το δεύτερο βραβείο σε έναν διεθνή διαγωνισμό στη Σκωτία όπου είχε στείλει φωτογραφίες του. Από τότε αρχίζει να ασχολείται συστηματικά με τη φωτογραφία και παίρνει μέρος σε πολλούς διεθνείς διαγωνισμούς και εκθέσεις. Σαν φωτογράφος ήταν αυτοδίδακτος. Έμαθε την τέχνη μελετώντας ξενόγλωσσα βιβλία και περιοδικά.
Το 1940 βρέθηκε στο Αλβανικό Μέτωπο όπου του δόθηκε η ευκαιρία να απαθανατίσει εικόνες από τον Πόλεμο και τη ζωή των στρατιωτών. Το 1942 του ανατέθηκε από τον Ερυθρό Σταυρό να καταγράψει την πείνα και τη δυστυχία του αθηναϊκού λαού, με σκοπό να ευαισθητοποιηθεί η διεθνής κοινή γνώμη.


Ανάκριση Ιταλού αιχμαλώτου (1941)


Αλβανικό Μέτωπο (1941)


Κατοχή. Εστία Νέου Φαλήρου (Δεκέμβριος 1941)

Την ίδια εποχή φωτογραφίζει για το Associated Press, το περιοδικό Life και αργότερα για την European Cooperation Administration. Αυτή την περίοδο προσέλαβε ως υπάλληλο τον Διονύση Ταμαρέση που αργότερα έγινε συνεταίρος του στο φωτογραφικό πρακτορείο που εγκατεστημένο από το 1956 σε ιδιόκτητα γραφεία στην οδό Πανεπιστημίου θα εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα και εγκυρότερα της μεταπολεμικής Ελλάδας. Το 1958, έφτασε να απασχολεί δέκα μόνιμους υπαλλήλους και πολλούς εξωτερικούς συνεργάτες. Ασχολήθηκαν με την εμπορική και βιομηχανική φωτογραφία με κυριότερους πελάτες τον Ε.Ο.Τ., το Εθνικό Θέατρο, Τράπεζες, μεγάλες εταιρείες, εφημερίδες, περιοδικά και εκδοτικούς οίκους της Ελλάδας και του εξωτερικού. Η συνεργασία Χαρισιάδη και Ταμαρέση κράτησε από το 1945 ως το 1974.


Μακεδονία (1951)


Βόλος (1949)


Αθήνα, Δαφνί (1952)


Αθήνα, Πλάκα (1951)


Δραπετσώνα (1959)


Μπογιάτι (σήμερα Αγ. Στέφανος Αττικής),
χωριάτικος γάμος (1950)


Παράλληλα με την εμπορική φωτογραφία, ο Χαρισιάδης βρίσκει χρόνο να φωτογραφίζει και για τον εαυτό του. Το 1952 πρωτοστατεί στην ίδρυση της Ελληνικής Φωτογραφικής Εταιρείας που κατά τον Κώστα Μπαλάφα θα γίνει «η εκκλησία των Ελλήνων φωτογράφων». Παράλληλα ο Χαρισιάδης ήταν μέλος της Αμερικάνικης Φωτογραφικής Εταιρείας και της Βασιλικής Φωτογραφικής Εταιρείας της Μ. Βρετανίας.
Ο Δημήτρης Χαρισιάδης παντρεύτηκε δυό φορές. Πέθανε το 1993, σε ηλικία 82 ετών.


Αθήνα, Πλατεία Συντάγματος (1956)


Ναυπηγεία Σκαραμαγκά (1960)


Σίφνος (1956)


Σαντορίνη (1949)


Μύκονος (1949)


Σαλαμίνα (1961)


Μονεμβασιά (1955)


Αθήνα (1956)


Αγ. Απόστολοι Αττικής (1960)

Τα στοιχεία και οι φωτογραφίες είναι παρμένα από το βιβλίο του Δημήτρη Τζίμα "Δ. Α. ΧΑΡΙΣΙΑΔΗΣ", έκδ. του περ. ΦΩΤΟγράφος, 1995